BỆNH VẨY NẾN - NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI

Bệnh vẩy nến không ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe (trừ một số thể nặng), nhưng ảnh hưởng nhiều đến tâm lý và chất lượng cuộc sống. Người bệnh thường mặc cảm về tình trạng bệnh của mình, ngại tiếp xúc và quan hệ xã hội. Tình trạng kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm thần người bệnh. Trầm trọng hơn nếu người bệnh không hiểu rõ về bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị không phù hợp. Khi biết bệnh nhiều người bị sốc tâm lý, thay đổi tính tình, thay đổi hành vi, ngại giao tiếp, mặc cảm về bệnh. Điều này càng làm cho bệnh nặng thêm.

Người mắc bệnh vẩy nến.

Nguyên nhân gây bệnh vẩy nến

- Di truyền: Khoảng 30% bệnh nhân có yếu tố gia đình (cha, mẹ, anh chị em ruột hoặc họ hàng trực hệ); 70% các cặp song sinh cùng mắc.

-  Yếu tố tâm lí (Stress): Môi trường sống, công việc căng thẳng, tâm lý lo lắng, xấu hổ, mặc cảm, tự ti cũng làm bệnh tái phát hoặc đột ngột nặng lên.

- Rối loạn hệ miễn dịch: Bệnh vẩy nến là do sự rối loạn của hệ miễn dịch, một số tế bào miễn dịch thay vì tấn công các yếu tố lạ xâm nhập vào cơ thể như: vi khuẩn, virus… thì lại tác động vào chính biểu bì da, khiến các tế bào này nhanh chóng bị chết đi.

-  Sử dụng thuốc không đúng cách: Bệnh vảy nến xuất hiện sau khi sử dụng một số thuốc có chứa thành phần Corticoid, kim loại nặng…Việc ngưng sử dụng đột ngột thuốc thoa tại chỗ với liều mạnh hoặc ngưng uống  thuốc  có chứa corticosterids  có thể gây triệu chứng " tái bùng phát', bệnh trở nên nghiêm trọng và biến chứng sang dạng bệnh vẩy nến với các vết bỏng giộp có mủ.

- Nhiễm trùng hay bệnh:  Những loại bệnh nhiễm trùng như viêm họng hay viêm amiđan có thể gây bệnh vảy nến giọt (guttate psoriasis) và những loại bệnh khác. Bệnh vảy nến có thể nặng thêm ở những người mắc bệnh HIV.

-Tổn thương da: Ở một số người mắc bệnh vảy nến, thương tổn mọc lên sau các kích thích cơ học (gãi, chà xát) hoặc các kích thích lý hóa (bệnh nặng nhẹ theo mùa, da đứt, bầm tím, bỏng, u bướu, tiêm chủng, vết xăm và những loại khác – có thể làm cho bệnh vảy nến bộc phát ở nơi bị tổn thương.

- Hút thuốc. Một số chuyên gia cho rằng hút thuốc có thể làm bệnh vảy nến nặng thêm.

- Ánh sáng mặt trời: Ánh sáng mặt trời có chứa nhiều tia tốt cho da và sự phát triển cơ thể, nhưng cũng luôn ẩn chứa các hiểm họa như tia tử ngoại. Tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng mặt trời vào khoảng thời gian từ 10 giờ tới 15 giờ không chỉ là yếu tố gây phát sinh bệnh vẩy nến mà còn có thể bị ung thư da.

Bệnh vẩy nến

Bệnh vẩy nến có thể gây ra một số thương tổn cho người bệnh như:

- Thương tổn da: bệnh vảy nến biểu hiện trên da rõ nết nhất bằng các dát đỏ có vẩy trắng phủ trên bề mặt, vẩy dày, nổi lên như những giọt nến.

- Thương tổn khớp: Tỷ lệ khớp bị thương tổn trong vẩy nến tùy từng thể. Thể nhẹ, thương tổn da khu trú, chỉ có khoảng 2% bệnh nhân có biểu hiện khớp. Trong khi đó ở thể nặng, dai dẳng có đến 20% bệnh nhân có thương tổn khớp. Biểu hiện hay gặp nhất là viêm khớp mạn tính, biến dạng khớp, cứng khớp, lệch khớp, bệnh nhân cử động đi lại rất khó khăn

- Thương tổn móng: Tổn thương trên móng xảy ra ở khoảng 30% - 40% bệnh nhân vẩy nến. Các móng ngả màu vàng đục,có chấm lỗ rỗ hoặc hình gợn sóng trên bề mặt.

Nghiên cứu 64 bệnh nhân cho thấy 50% đã có ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, gây sa sút tinh thần, thiếu tính tự tị, lo sợ và thường có những cơn tức giận vô cớ xảy ra. Nghiên cứu 217 bệnh nhân cho thấy 9,7% muốn tự tử và 5,5% đã nêu ý tưởng tự tự và đều xaỷ ra ở mức độ nặng. Người bị bệnh khó khăn trong quan hệ xã hội, bạn bè, đồng nghiệp và kể cả vợ chồng.

Tại Việt Nam, T.s Phạm Văn Em – năm 2000 đã nghiên cứu trên 153 bệnh nhân nến thì có 71 bệnh nhân (chiếm 46,4%)  bị stress. Nguyên nhân do người bệnh mặc cảm “bệnh xấu xí”. Gánh nặng về tài chính do bệnh nhân phải điều trị suốt đời. Trải qua nhiều đợt điều trị, nhiều cơ sở điều trị…cũng là một gánh nặng tâm lý cho họ. Không thoải mái trong quan hệ xã hội, vợ chồng , bạn bè…do các tổn thương xuất hiện ở vùng hở…